سی تی اسکن قلب یکی از روش های تشخیصی دقیق و آسان بیماری سرخرگهای کرونر قلب (CAD)، آزمایشهای پزشکی هسته ای می باشند که مهمترین و متداول ترین نوع آنها تصویربرداری (اسکن) پرفیوژن میوکارد است.
در سی تی اسکن قلب از یک ماده رادیو اکتیو بی خطر ، خون رسانی به عضله قلب در دو حالت ورزش و استراحت بطور جداگانه مورد بررسی دقیق قرار می گیرد.
علائم بیماری در سرخرگهای کرونر قلب غالبا در هنگام فعالیت بیمار ظاهر می شوند و معمولا در حالت استراحت مشکلی وجود ندارد (مانند خودروی معیوبی که بطور کلی سوخت ناکافی به موتور آن می رسد و در سرعتهای معمولی سالم به نظر می رسد ولی در سرعتها و شیبهای بالا دچار اختلال می شود).
پس برای بررسی دقیق تر وضعیت خون رسانی به عضله قلب بهتر است قلب را در شرایط فشار بررسی کنیم تا آن منطقه که دچار افت نسبی جریان خون (ایسکمی) به علت تنگی سرخرگی است با اسکن قلب خود را بهتر نشان دهد .
در این صورت با تشخیص منطقه مبتلا به افت جریان خون ، با سی تی اسکن قلب بطور غیر مستقیم سرخرگ مبتلا به تنگی را شناسایی کرده و با درمان بموقع تنگی ، از پیشرفت بیماری و خطرات بعدی پیشگیری خواهد شد. بنابراین اسکن قلب باید با آزمون ورزش انجام شود. آزمون ورزش که حداکثر نیم ساعت بطول می انجامد یا با دوچرخه و یا با دستگاه تردمیل ( Treadmill) انجام میشود.
مراحل سی تی اسکن قلب
اسکن قلب توأم با آزمون ورزش (یا تجویز آمپول دی پیرید امول)
1- آماده سازی بیمار
اولین مرحله ازسی تی اسکن قلب همراه با آزمون ورزش انجام می شود. بدین ترتیب که ابتدا به اتاق تزریق رفته و در آنجا یک آنژیوکت به ناحیه جلوی آرنج بیمار ( معمولا دست چپ) نصب خواهد شد. این آنژیوکت برای تزریق بعدی (که در آخر مرحله ورزش بسرعت باید انجام شود) از قبل باید نصب شده باشد. سپس تعداد ۱۰ عدد برچسب (Chest Lead ) برای اتصال سیمها ی مربوط به دستگاه نوار قلب روی پوست سینه بیمار ، در اطراف ناحیه قلب قرار میگیرد. برای آنکه اتصال به خوبی برقرار شود و نوار قلب شما عاری از اختلال باشد تراشیدن قبلی موهای ناحیه سینه و بالای شکم در مورد آقایان ضروری است.
2- در مرحله بعدی برای انجام سی تی اسکن قلب بیمار به اتاق آزمون ورزش راهنمایی خواهد شد. در آنجا توسط پزشک متخصص قلب و عروق، پرسشهایی در مورد سابقه بیماری قلبی پرسیده و معاینه قلب را انجام میدهد . نبض، فشار خون و نوار قلب بیمار در آغاز و سپس در مراحل بعدی آزمون بطور مکرر اندازه گیری و ثبت می شوند. پس از معاینه قلب جهت آزمون ورزش بر روی دستگاه تردمیل قرار خواهد گرفت. این دستگاه بصورت یک صفحه لاستیکی متحرک و غلطانی است (شبیه چرخ نقاله) که بر روی آن ایستاده و با حفظ تعادل فرد بیمار باید بر روی آن راه برود.
3- بهتر است جهت راحتی بیشتر در هنگام ورزش، لباس و کفشی راحت پوشیده و قبل از انجام آزمایش، فعالیت فیزیکی شدید انجام نداده باشید. همچنین ضروری است که از ۳ ساعت قبل ناشتا بوده و سیگار نکشید. و اگر مبتلا به دیابت هستید ۱ ساعت ناشتا بودن پس از صرف یک غذای سبک برای اسکن قلب کافی است و نیازی به تغییر مقدار انسولین وجود ندارد. مصرف داروی پروپرانولول که مانع افزایش فعالیت قلب در موقع ورزش میشود (تحت نظر پزشک معالج) از قبل باید قطع شود.
بهترین و قابل اعتماد ترین نتیجه اسکن قلب برای زمانی است که به حداکثر فعالیت پیش بینی شده بدون بروز تغییر غیر طبیعی در وضعیت بالینی یا نوار قلب نایل شوید و برای این حدودا به ۱۲-۱۰ دقیقه ورزش و کمی صبر نیاز است. در هر زمان که واقعا احساس کردید توانایی ادامه ورزش را ندارید یا اگر دچار بعضی علائم بالینی نظیر درد سینه، تنگی نفس مفرط، سرگیجه و سردرد شدید و یا در صورتی که به هر دلیل دیگر خودتان مایل به ادامه ورزش نباشید با درخواست شما آزمایش فورا متوقف خواهد شد.در زمان دستیابی به حداکثر ضربان قلب تعیین شده،داروی مربوط به اسکن قلب به درون آنژیوکت دست بیمار تزریق شده و یک دقیقه بعد دستگاه تردمیل بطور تدریجی از حرکت باز می ایستد.
تمامی مراحل فوق در اسکن قلب توسط پزشک متخصص قلب و عروق و با دستیاری کارشناسان آموزش دیده پزشکی هسته ای،با داروها و تجهیزات کافی انجام میشود.نوار قلب بیمار و همچنین نبض و فشار خون بطور پیوسته توسط دستگاه آزمون ورزش کنترل و ثبت می گردد.مطمئن باشید به محض دیدن کوچک ترین تغییر غیر طبیعی در آنها، حتی پیش از بروز علائم بالینی، آزمایش با سیگنال های اعلام شده از دستگاه یا با نظر پزشک متخصص فورا متوقف میشود و حداقل خطر شما را تهدید خواهد کرد . لذا دلیلی برای اضطراب و نگرانی نیست و نیازی به آوردن شخص همراه به اتاق آزمون ورزش نیست . در صورتی که آزمون ورزش برای بیمار واقعا خطر ساز باشد، یا از همان ابتدا توسط پزشک معالج شما درخواست نمی شود و یا آزمایش بصورت دیگری انجام می گردد.
در پایان سی تی اسکن قلب نیز تا مدتی تحت نظر بوده و مادامی که قلب بیمار به فعالیت خود باز نگردد تحت مراقبت قرار میگیرد.
مرکز پزشکی هسته ای مرجان
اسکن تمام بدن و اسپکت, انجام آزمایش تیروئید، برداشت ید رادیواکتیو و تست تنفسی برای هلیکوباکتر پیلوری علاوه بر درمانهای سرپایی در این مرکز انجام می شود. تصویربرداری های قابل انجام شامل اسکن استخوان، سی تی اسکن قلب ، اسکن تیروئید، اسکن خونریزی گوارش، اسکن کلیه, اسکن مغز, امبولی ریه و … در حیطه خدمات مرکز پزشکی هسته ای مرجان است.