کاربرد پزشکی هسته ای در سلامت، به استفاده از تکنیکهای تشعشع در پزشکی از راه دور، پزشکی هسته ای و… منتهی میشود. پزشکی هسته ای شاخهای از پزشکی است که در آن تشعشع خواص هستهای، هم برای تشخیص و هم برای درمان امراض بهکار میرود. این امر میتواند با پرتودهی مستقیم مریض با یک چشمه تشعشع خارجی یا با تزریق داروهای نشاندار با رادیواکتیویته به بیمار تحقق یابد. در پزشکی هستهای از مقادیر کمی از مواد رادیواکتیو برای تشخیص یا درمان بیماریهای مختلف از جمله بسیاری از انواع سرطان، بیماریهای قلبی و دیگر نابهنجاریهای داخلی استفاده میشود.
هفته گذشته کارگاه آموزشی تصویربرداری بیماری خونی و افت قلبی برای متخصصان و کاربران پیشرفته با حضور کارشناسان و متخصصان ایرانی و 12کشور آسیایی برگزارشد . در این کارگاه این شاخه از علم که کاربرد آن در پزشکی از اهمیت بالایی برخوردار است، مورد بحث و بررسی قرار گرفت . این شیوه درمانی دارای کارایی و تواناییهای فوقالعاده درتشخیص عضو مصدوم و کمکاری یا نقص و ضعف در انجام وظیفه توسط هر کدام از اعضای جسم انسان است که بهواسطه تغییرات شیمیایی معین در عضو مورد بررسی قرار میگیرد. به وسیله این روش و سبک پزشکی میتوان بیماری را درمراحل اولیه و قبل از وارد شدن به مراحل مزمن و بدخیم و لاعلاج بهبودی به موقع و زودهنگام با تشخیص و جلوگیری ازگسترش بیماری انجام داد.
البته کاربرد پزشکی هسته ای تنها به مرحله تشخیص محدود نمیشود بلکه در بهبودی بعضی از بیماریها نقش اساسی دارد؛ بدین شکل که با تزریق یا اعطای مقداری از ماده مخصوص و متفاوت با اشعهای که در تشخیص به کار میرود، در مسیر و مراحل بهبودی بیمار کاربرد دارد؛ بدین صورت که این ماده در محل بیماری و مختل، متمرکز شده با تمرکز اشعه به محل و ریشهکنی بیماری و عامل بیماری از توسعه و گسترش و رسوخ بیماری و حمله به دیگر اعضا و تسری به محلهای دیگر جسم بیمار جلوگیری میکند، بدون اینکه اثر جانبی مضر و منفیای بر قسمتهای دیگر جسم داشته باشد.
بخش حیاتی پزشکی هسته ای در هر جامعهای فراهم کردن رادیوداروهای با کیفیت بالا و مؤثر برای استفاده روزمره است و بخش حیاتی فراهم کردن رادیودارو برای بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران بخش تولید است که عمدتا مبتنی بر برنامههای تحقیق و توسعه داخل کشور است. در چند سال گذشته تولید و کاربرد دیگر رادیوداروها در کشور ما به یک هدف اصلی تبدیل شده و بسیاری از رادیوداروهای جدید با همکاری نزدیک با بخش بالینی تولید شده است.
متخصصان مرکز پزشکی هسته ای مرجان معتقدند که کاربردهای درمانی تشعشع و رادیوداروها نسبت به کاربردهای تشخیص محدودتر هستند. زمانی که تشعشع برای درمان بهکار میرود، مقصود نابودکردن یک قسمت خاص از نسوج مریض با تشعشع است. چشمه تشعشع میتواند داخلی و خارجی باشد.
چشمههای خارجی تشعشع در حال حاضر اساسا در شکل باریکههای الکترونی یا اشعه ایکس است. بسیاری از دستگاهها میتوانند برای تولید این تشعشعات بهکار روند ولی شتابدهندههای خطی کوچک بیشترین کاربرد را دارند. الکترونهای با انرژیهای 4 تا 15میلیون الکترون ولت برای درمان سرطانهایی که نزدیک سطح بدن هستند، مانند سرطانهای پوست، سینه و سر و گردن بهکار میروند.